गुबुन हादरनि रावफोराव graduate आरो postgraduate (postgraduateब्ला साबसिन) डिग्रि थायोब्ला माबायदि इयुन दानानै लानो हायो बेखौ बर’ फरायसाफोरनि गेजेराव मोनथिसारहोनो बे ब्ल’गखौ लिरनाय जादों। लिरगिरिनि हिसाबाव, गुबुन हादरनि रावफोर फोरोंनाय भारतनि गुबुन – गुबुन मुलुग सोलोंसालिफोराव बायजोनि राव सोलोंनाय बर’ फरायसाफोरनि अनजिमाया जोबोरै खम एबा गैयाखौनो बुंजायो।
गुबुन हादरनि राव गोरों फरायसाफोरनि थाखाय भारतआव आरो गुबुन हादराव गोबां सुजुग – सुबिधाफोरनि दरजाया गेवनानै होदों जेरै, मिरु सरकारनि माखासे बिफानफोर, गुबुन – गुबुन हादरफोराव साग्लोबसारनाय गिदिर – गिदिर company (Multi-National Companies/MNCs), राजथान्दै नि मावखुलि (embassy), IT, tourism, hospitality sector, सोलोंथाय बिफान बायदि बायदि। Graduate एबा Post Graduate (Post Grad जायोब्ला साबसिन) फोरा भारत सरकारनि बिफानफोर जेरै Ministry of External Affairs, Cabinet Secretariat बायदिफोराव मोजां मासि आरो मोजां बेत’न मोन्नायनि सुजुग दं। बिदिनो भारतआव थानाय गुबुन – गुबुन हादरफोरनि राजथान्दै मावखुलि फोरावबो receptionist निफ्राय लानानै जोबोद गोजौ थाखोनि खामानि जेरै Research analyst एबा market researchers (अबस्ये बेफोरनि थाखाय MBA, International Relationफोराव PG खालामदेरफानाय जानांगोन) फोरबायदि मोजां – मोजां साख्रिफोर मोन्नायनि सुजुग दं। गुबुन – गुबुन हादरफोराव साग्लोबसारनाय गिदिर – गिदिर company (MNCs) फोराबो गावसोरनि गुबुन हादराव थानाय फालांगिखौ सामलायनायाव हेफाजाब होनो थाखाय राव दानस्लायग्राफोर थिस’न्नानै लायो, IT company फोरा गुबुन – गुबुन रावनि software बानायनायफोराव हेफाजाब होनो आरो गावसोरनि गुबुन हादराव थानाय फालांगिफोरखौ सामलायनायाव हेफाजाब होनो थाखाय राव दानस्लायग्राफोर थिस’न्नानै लायो। Tourism एबा hospitality sector फोराबो गुबुन हादरनि राव रायनो गोरोंफोरनो, जायखौ जों interpreter एबा linguist बुङो, गोबां रोखोमनि रावजों लोब्बा थानाय खामानि होनो हायो। बुहुमा बांसिननिफ्राय बांसिन globalized जाबोनायजों आरो भारतआ बुहुमनि रांखान्थियारि हाबाफारिफोरनि उथुमाय जाबोनायजों लोगोसे गुबुन हादरनि राव रायनो गोरों फरायसाफोरनो गोबां मोजां – मोजां खामानिनि सुजुग लाबोगौ।
साख्रि advertisementsनि search engine Adzuna नि नायबिजिरनायाव (December 2018) मोन्नाय मथै बायजोनि राव रोंनाय फरायसाफोरनि बोसोरारि average खामायनाया गाहायाव होनाय बायदि – Chinese: Rs 11.89 lakhs, French: Rs 9.83 lakhs, Spanish: Rs 9.8 lakhs, German: Rs 9.51 lakhs, Japanese: Rs 5.37 lakhs, Dutch: Rs 5.2 lakhs, Arabic: Rs 5.19 lakhs. आबुङै मोनथिनो नोंथांमोना नैबे link आव थांनानै फरायहैनो हागोन –https://www.adzuna.in/blog/2019/01/24/what-is-the-highest-paid-foreign-language-in-india/
भारतनि माखासे गोजौ सारिनि मुलुग सोलोंसालिफोर जेराव गुबुन हादरनि रावफोरआव undergraduate, postgraduate आरो Doctoral courseफोर फोरोंनाय जायो बेफोरखौ गाहायाव होनाय जाबाय –
- गोदान दिल्लियाव थानाय ज’वाहरलाल नेहरु मुलुग सोलोंसालिया (JNU) गुबुन हादरनि राव फोरोंनायाव भारतनि बयनिख्रुयबो मुंदांखा मुलुगसोलोंसालिफोरनि मादाव गंसे आरो बिनि डिग्रिफोरा हादरनाङैनो बाख्नायजानाय। JNU नि School of Language, Literature and Culture Studies आ गाहायाव होनाय रावफोराव undergraduate, post graduate आरो Doctoral degree फोर होयो – Arabic, Chinese, French, German, Italian, Japanese, Korean, Persian, Portugese आरो Spanish।
- दिल्लि मुलुगसोलोंसालिया (DU) Arabic, French, German, Italian Spanish, Japanese, Persi, Urdu बायदि रावफोराव graduate, post graduate आरो Doctoral degrees (माखासे रावफोरावल’) होयो। बिनि अनगायैबो Chinese आरो Korean रावफोराव PG Intensive Advance Diploma, East Asian Studies आव MA बो होनाय जायो।
- हायदराबादआव थानाय English and Foreign Languages University (EFLU) आ Arabic, French, German, Russian, आरो Spanish आव postgraduate course फोर होयो।
- वारानासि (UP)नि बेनारास हिन्दु मुलुगसोलोंसालिआ (BHU) गोबां रावफोर जेरै German, French, Nepali, Urdu, Persian, Chinese, Russian आरो Arabic फोराव MA नि Degree होनायजों लोगोसे बेफोर रावफोरावनो undergraduate आरो postgraduate diploma फोरबो होयो।
- गोदान दिल्लिआव थानाय जामिआ मिलिआ इस्लामिआ मुलुगसोलोंसालि (Jamia Millia Islamia University) आ Arabic, Persian, आरो Urdu रावफोराव MA, M Phil आरो PhD नि डिग्रिफोर होयो। बिनि अनगायैबो European Studies/Latin American Studies आव M Phil आरो PhD नि डिग्रिफोरखौ होनाय जायो आरो बेफोरजों लोगोसे बै हादरफोराव बाहायजानाय रावफोराव आखा – फाखा खालामहोनायनिबो course फोर दं। Chinese, French, Korean, Italian, Kazakhi, Pashto, Portugese, Russian, Spanish, Uzbek, Turkish, Turkemenian आरो गोजौआव मुंख’बोनाय रावफोरावबो Diploma आरो Certificate होनायनिबो बेब’स्थाफोर दं।
- गोजौयाव मुंख’बोनाय मुलुगसोलोंसालिफोरनि अनगायैबो गोबां मुलुगसोलोंसालिफोर दंबावो जायफोराव गुबुन हादरनि रावफोराव undergraduate, postgraduate, diploma आरो certificate courses होनाय जायो जेरै – मुम्बाइ इउनिभारसिटि, पुने इउनिभारसिटि, केलकाटा इउनिभारसिटि, गौहाटि इउनिभारसिटि। पुने इउनिभारसिटिनि सिंआव थानाय Department of Foreign Languages नि गेजेरजों French, German, Russian, Spanish आरो Japanese रावफोराव MA, MPhil आरो PhD डिग्रि होनाय जायो। मुम्बाइ मुलुगसोलोंसालियाव रासियान रावआव undergraduate निफ्राय लानानै PhD सिम डिग्रि होनाय जायो; Arabicआव MA, diploma आरो certificate course; German, French आरो Persianआव graduate, post graduate आरो PhD डिग्रि होनाय जायो। गौहाटि इउनिभारसिटिआबो Russian आरो Frenchराव फोरोंनायनि अनगायैबो European Studiesआव Master degree होयो।
बेफोरनि अनगायैबो गोबां प्राइभेत फसंथानफोरबो दं जेराव गुबुन हादरनि राव फोरोंनायनि थाखाय गोबां रोखोमनि हाबाफारिफोर दं। नाथाय फरायसाफोरा हादरनि बयनिख्रुयबो साबसिन मोनबा मुलुगसोलोंसालिफोरनि मादाव बबेबा गंसेआव गावनि मुंखौ थिस’न्नो हायोब्ला बिसोरनि थाखाय इयुन दानो हानायनि सम्भाब’नाया बांसिन। आरोबाव मबे रावखौ सोलोंब्ला इयुनाव खामानि मोन्नो गोरलै जागोन बेफोरखौ सानै – हयै राव सायख’ना लानो रोंनायाबो फरायसानि इयुनाव गोबां गोहोम खोख्लैगोन। बिदिन्थि हिसाबै, चिननि रांखान्थिनि आरो बिसोरनि आरोंदायारि कम्पानिफोरनि बुहुमनाङै जौगासारनाय आरो गोहोम खोख्लैनायखौ नायनानै पाशत’ (आफगानिस्तान, पाकिस्तान आरो इराननि माखासे जायगाफोराव रायज्लायजानाय राव) खौ सोलोंयालासै चिना राव (मेन्डारिन) खौ सोलोंयोब्ला साबसिन/बांसिन सुजुग एबा रां खामायनो हागोन। फरायसाफोरा बेखायनो ओरैबायदि रावखौ सायख’नाया मोजां जागोन जायखौ बिथांमोना मोजां मोन्नाय एबा मोनथिनो लुबैसिन्नायजों लोगोसे बे रावआ माबादि सुजुग लाबोना होफैगोन बेफोर बिथिंफोरखौबो नायफायोब्ला। मोनसे रावआ बेसेबां गुवार सुजुग होनो हागोन बेखौनो ज’खा सुनानै नायनोब्ला बै रावआ एबा बे रावखौ रायग्रा बै हादरखौ भारत सरकार आरो बुहुमनि गुबुन सरकारफोरा गावसोरनि बायजोयारि बिथांखिफोराव (foreign policy) बेसेबां गोनांथि होयो, भारत सरकारजों बै हादरनि सरकारनि सोमोन्दो लाखिलायनाया (diplomatic relation) बेसेबां मोजां एबा गाज्रि, बिसोरनि गेजेराव थानाय फालांगि आरो हारिमुयारि लांलाय – लाबोलाया (commercial and cultural exchange) बेसेबां बिबांनि बेफोर बिथिंफोरखौ बिजिरनानै नायोब्ला इसे बुजिनो मोनगोन। बेनि अनगायैबो मोनसे हादरनि रांखान्थियारि आरो आरोंदायारि गोहोया जेसेबां मोनसे हादरनि राव रायनो गोरों सुबुंफोराबो एसेनो सुजुग मोन्नो हागौ। जोबनायाव अबस्ये बबे रावखौ सोलोंनो एबा सोलोङा बेफोर सासे फरायसानि सायावसो सोनारो मानोना मोनसे राव सोलोंनायनि थांखिया गावनि इयुन दाना लानायनि थाखायल’ नङाबो जानो हागौ। जाय फरायसाफोरा गोरलै बैसोनि आरो गुबुन हायुंयारि राजसोलो (diplomacy), रांखान्थि एबा राजखान्थिफोरनि सायाव एलु – एला गियान गैथ’या बिसोरनि थाखाय International Monetary Fund (IMF)आ 2018 मायथायाव फोसावनाय बुहुमनि फालांगियाव बाहायजानाय बयनिख्रुयबो गोहोगोरासिन (GDP एबा मोनसे समाव मोनसे हादराव दिहुनजानाय गासैबो मुवा – बेसादफोरनि बेसेनखौ नायनानै) रावफोरनि फारिलाइखौ गाहायाव होनाय जाबाय आरो बे रावखौ मोनबेसे हादराव हादरारि राव हिसाबै ग’नायना लादों बैफोरखौबो दिनथिफानाय जादों। बे लिरबिदांनि सुबिदानि थाखाय माखासे रावफोरखौ लाफानाय जायाखै जेरै इंराजि (फारिलायाव 1थि जायगा आवग्रिदों ), हिन्दि (8थि), बांला (16थि), मानोना बेफोर रावफोरखौ भारतआव बायजोनि राव होन्ना सान्नानै लानाय जाया। रावफोरनि मादाव मुंख’जाथाव जायगा मोनग्राफोरा जाबाय – Chinese (Mandarin –GDP एबा बुहुमनि दिहुन्थायफोरनि 19.64% बिहोमा होयो), Spanish (20 हादरफोराव हादरारि राव – GDP 6.04%), Arabic (25 हादरफोराव हादरारि राव – GDP 5.25%), Japanese (GDP 4.1%), French (29 हादरफोराव हादरारि राव – GDP 3.3%), German (6 हादरफोराव हादरारि राव – GDP 3.2%), Russian (3.1%), Portuguese (10 हादरफोराव हादरारि राव – GDP 2.7%)। बेनि अनगायैबो, Indonesian, Korean, Italian, Polish, Turkish, Dutch बायदि रावफोराबो बुहुमनि फालांगियारि राव हिसाबै गोनां जायगा आवग्रिनानै दं।
Act East Policy नि गेजेरजों Asia-Pacific हालामनि फारसे भारत सरकारनि गोदानै नोजोर होफिन्नायजों लोगोसे Indochina हालामाव थानाय गाहाय रावफोर जेरै Vietnamese, Burmese, Filipino बायदिफोरा फैगौ समफोराव फरायसाफोरनो माखासे सुजुगफोरनि द’रजा खुलिनानै होनो हागौ। नाथाय जेंनाया जाबाय बेफोर रावफोराव undergraduate एबा post graduate फोरोंग्रा भारतआव दासिमबो गनायजानाय फरायसालिमा एबा मुलुग सोलोंसालि गैथ’या। माखासे private फसंथानफोरा diploma नङाब्ला certificate course फोर होनायखौ नुनो मोनो ।
गुबुन हादरनि राव सोलोंनाया खालि मोजां career दानायनि लामाखौल’ स्रां खालामा, बियो नोंथांनि नोजोरनि फैसालिखौबो गुवार खालामो, मोन्नो गैयै मोनसे मोनदांथि लाबोयो, नायबिजिरनायनि थाखाय नोंथांजों सायख’जानाय बिथांमोननि हारिमु, सुबुं हानजा, राव, थुनलाइ, एबा हादरफोरनि सायाव मोनसे जुनिया नोजोर सोमजिहोबोगोन। गुबुन राव रोंनानै मोन्नाय नोथांनि गोदान मोनदांथि, ल’गायमोन्देर आखुथाय (heterogeneity), जुनिया नोजोर बायदिफोरजों नोंथांया बर’ राव, समाज, थुनलाइ, हारिमु आरो ज’थाय सान्नाय – हनायखौ बिदै बह्रासिन, बेसेन गोनांसिन खालामनो हायो। सोलोंथाय गोनां जों साबेसे बर’फोरा दिनै French, German, Japanese, Arabic एबा Chinese थुनलाइ एबा हारिमुनि गोदै बिदैफोरखौ गावनो सोबनानै आरो बै बिदैजोंनो बर’नि राव, थुनलाइ आरो हारिमुखौ गोदै बिदै बह्रासिन खालामनो हानाय दं?
